شستشوی مبدل حرارتی

شستشوی مبدل حرارتی

مبدل حرارتی وسیله‌ای است برای انتقال حرارت بین دو سیال. این مبدل‌ها در صنایع مختلفی نظیر نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاه‌ها، تصفیه فاضلاب، خودرو، گرم کردن منازل و... به کار می‌رود. تمیز نگه‌داشتن مبدل‌های حرارتی یکی از وظایف اصلی و مهم واحد تعمیر و نگهداری واحدهای صنعتی است. اگر شستشوی منظم مبدل‌‌های حرارتی انجام نشود، رسوبات و آلودگی‌ها موجب کاهش راندمان مبدل می‌گردد و در صورت افزایش رسوبات ممکن است فرایند تولید مختل شود.

توقف تولید یک واحد صنعتی می‌تواند میلیاردها ریال خسارت به همراه داشته باشد. از طرفی مبدل‌های بدون رسوب و تمیز با بازدهی بیشترشان می‌توانند انرژی کمتری مصرف کرده و درنتیجه هزینه را کاهش می‌دهد. در ادامه شش نکته در مورد تمیز کردن مبدل‌ حرارتی ارائه می‌گردد.

 

 ۱- روش واترجت فوق فشار قوی

اولین انتخاب برای تمیزکردن مبدل‌های حرارتی واترجت‌های فوق فشار قوی است. این انتخاب به دلیل کارایی بالا و نداشتن آلودگی است. آب با فشار بالایی که دارد می‌تواند همه نوع رسوبی را از مبدل‌ها تمیز نماید. این رسوبات می‌تواند در داخل لوله یا اطراف آن در پوسته باشد.

استفاده از واترجت موجب می‌شود نیاز به مواد شوینده در مراحل تمیز کردن مبدل ها کاهش یابد. مواد شوینده و حلال‌های خطرناکی که برای تمیز کردن مبدل های حرارتی مورد استفاده قرارمی‌گیرد می‌تواند برای اپراتور و مبدل آسیب رسان باشد. همچنین حذف این مواد از چرخه شستشو هزینه تمیزکردن و نگهداری مبدل‌ها را کاهش می‌دهد.

مورد آخر اینکه باتوجه به خصوصیات و جنس مبدل حرارتی، ممکن است مواد شیمیایی شوینده‌ها موجب تخریب آنها شوند. به عنوان مثال، خطوط لوله تیتانیوم که در کارخانجات مایع سازی گاز مورد استفاده قرار می‌گیرد، نسبت به مواد شوینده بسیار آسیب‌پذیر است. واترجت ها بدون نیاز به هیچگونه مواد شوینده و تنها با استفاده از آب تا فشار ۳۰۰۰ بار می تواند سخت ترین رسوبات را به خوبی از سطح لوله‌‌ها تمیز نماید.

«تمیز کردن مبدل‌ها با مواد شیمیایی نامناسب و یا ابزار اشتباه می‌تواند به لوله‌های ظریف آسیب جدی برساند.»

 

 ۲- شستشوی مبدل را با برنامه مشخص تکرار کنید

تمیز کردن مبدل‌ها و تعمیر و نگهداری با توجه به برنامه تعیین شده باید به طور منظم اجرا شود. این برنامه با توجه به مشخصات مبدل، توسط سازنده به مصرف کنندگان داده می‌شود. شستشوی مبدل با توجه به برنامه آن، موجب می‌شود رسوبات جمع شده به مرحله‌ بحرانی نرسد.

«اگر چنین برنامه‌ای برای شستشوی روتین مبدل‌های حرارتی ندارید، هرچه زودتر برای تهیه آن اقدام نمایید.»

 

 ۳- شستشو در محل

امروزه روش‌های شستشوی مبدل های حرارتی با استفاده از ربات‌ها توسعه یافته و به واحد تعمیر و نگهداری این امکان را می‌دهد که بدون دمونتاژ کردن مبدل‌ها به شستشوی آنها بپرازند. این تکنولوژی موجب صرفه‌جویی زیادی در وقت و سرعت در عملیات شستشو شده و زمان مورد نیاز برای تمیز کردن مبدل ها را در زمان اورهال به حداقل ممکن می‌رساند.

 

 ۴- شستوی مبدل تا رسیدن به سطح شفاف لوله‌ها

در زمان شستشوی مبدل های حرارتی لازم است که حتما کلیه رسوبات و آلودگی‌ها تمیز شده و سطح شفاف لوله ها نمایان شود. باقی ماندن کمترین رسوب در سطح مبدل موجب می‌گردد نتیجه مورد انتظار در کارکرد خط تولید و درنتیجه بازگشت سرمایه پیش‌بینی شده محقق نشود. برای رسیدن به این سطح از تمیز کردن لوله‌ها نیاز است فاصله بین شستشو‌ها را کاهش داد و یا از ابزار قوی‌تر به تمیز کردن لوله‌ها پرداخت. واترجت های صنعتی فوق فشار قوی می‌تواند با سرعت بالا بیشترین تمیزی را در سطح لوله‌ها ایجاد نماید.

 

 ۵- سطح بیرونی لوله ها فراموش نشود

در مبدل های حرارتی پوسته و لوله که از یک پوسته و مجموعه‌ای از لوله‌ها تشکیل شده است، علاوه بر سطح داخلی لوله‌ها، سطح بیرونی آنها نیز در فرآیند انتقال حرارت نقش اساسی ایفا می‌نماید. تمیز کردن سطح بیرونی لوله‌ها راحت‌تر و سریعتر از سطح داخلی انجام می‌شود لیکن باید آن را در برنامه شستشو قرارداد. با استفاده از واترجت می‌توان تنها با تغییر گان و نازل واترجت به شستشوی سطح بیرونی لوله‌ها پرداخت.

 

 ۶- استفاده از ابزار مناسب

تمیز کردن رسوبات پلیمری یکی از چالش برانگیزترین بخش تعمیر و نگهداری لوله‌ها و مبدل‌هاست. برخی از اپراتورها برای تمیز کردن این لوله‌ها از آتش زدن و دریل بادی استفاده می‌کنند که موجب وارد آمدن آسیب‌های جدی به لوله‌ها می‌شود.

رسوبات سختی نظیر رسوب پلیمری و لاستیکی تنها با استفاده از واترجت صنعتی فوق فشار قوی قابل تمیز شدن است. واترجت می‌تواند رسوب را تا سطح لوله با خوبی از بین ببرد. در نهایت لوله‌ای کاملا تمیز و بدون کوچکترین آسیب باقی خواهد ماند. هرچه ضخامت و سختی این رسوبات بیشتر باشد زمان بیشتری برای تمیز کردن نیاز است. استفاده از فشار بالاتر و نازل‌های پیشرفته می‌تواند این زمان را کاهش دهد.

 

 رعایت کردن موارد بیان شده موجب می‌شود مبدل حرارتی همواره به خوبی و با بالاترین راندمان کار کرده و در تولید به بهترین نحو موثر باشد. هزینه کردن برای تمیز نگاه داشتن مبدل‌ها موجب جلوگیری از هزینه‌های سنگین ناشی از شات دان شدن سایت نیروگاه، پالایشگاه یا خطوط تولید صنایع مختلف می‌شود. همچنین انتخاب بهترین ابزار برای تمیز کردن مبدل‌ حرارتی موجب  می‌شود نه تنها آسیبی به آنها وارد نشود بلکه با شستشوی کامل لوله‌ها بهترین راندمان را برای مبدل‌ها فراهم آورد.