جمع آوری پسماند پالایشگاه

جمع آوری پسماند

در صنایع نفت ، گاز ، و پتروشیمی ، محصولات نفتی و غیر نفتی در خطوط متعدد در سایت های فعال کشور در گردش هستند. این مواد همواره به صورت تمیز و در مکان های پیش بینی شده تجمع پیدا نمی کنند. شیرهای تخلیه متعددی برای مواقع اضطرار تعبیه شده اند تا برای حفظ ایمنی بیشتر محصولات را به خارج از فرآیند تولید تخلیه نمایند. همچنین بخش زیادی از پسماند و لجن فراوانی که در این صنایع تولید می گردد در نهایت در حوضچه هایی جمع‌آوری می‌شود. تخلیه این پسماندها از دو طریق دستی یا پمپ لجن کش انجام می شود.

 

به دلیل غلظت بالای بسیاری از این پسماند ها، پمپ های مورد استفاده در بسیاری از مواقع قادر به انتقال مواد نیستند. روش دستی نیز به دلیل خطرناک بودن بخش اعظمی از این مواد برای سلامتی انسان، موجب بیماری های مختلف و بعضا مرگ کارگران می‌شود. وجود این مشکلات موجب عرضه انواع مکنده صنعتی با قدرت مکش و وکیوم بالا شد. برای تخلیه پسماندهای جمع شده در محیط پالایشگاه و حوضچه های جمع آوری پسماندها و لجن های نفتی، امروزه از مکنده های صنعتی استفاده می شود که علاوه بر کارایی بیشتر به دلیل سرعت بالاتر و کیفیت بهتر، از بیماری و آسیب به پرسنل نیز جلوگیری می کند.

 
جمع آوری لجن نفتی و پسماند صنعتی

انواع پسماند

پسماند به مواد جامد، مایع یا گاز (غیر از فاضلاب)‌ که از فعالیت های گوناگون تولید شده و زائد به حساب می‌آید گفته می‌شود.  پسماند به پنج گروه تقسیم می‌شود:

۱- پسماند های خانگی

۲- پسماند های بیمارستانی

۳- پسماند های خطرناک (سمی، بیماری‌زا، قابل اشتعال، خورنده یا...)

۴- پسماند های کشاورزی

۵- پسماند های صنعتی

 

در لیست زیر منبع برخی از انواع پسماند های خطرناک ارائه شده است:

 - تولید رنگدانه های غیر آلی

 - تولید مواد شیمیایی آلی

 - تولید مواد شیمیایی غیرآلی

 - تولید آفت کش ها

 - تولید مواد منفجره

جمع آوری پسماند صنعتی

 - پالایشگاه نفت

 - تولید آهن و فولاد

 - تولید آلومینیوم خام

 - تولید سرب

 - داروسازی ها

 - کک سازی

 

پسماند های صنعتی

پسماند های صنعتی شامل پسماند های حاصل از فعالیت های صنعتی، معدنی، پالایشگاهی صنایع نفت ، گاز ، پتروشیمی و نیروگاهی می‌باشد. در صنعت نفت ، با توجه به میزان و نوع فعالیت، روش‌های مورد استفاده و مواد اولیه، مقدار زیادی پسماند تولید می‌گردد. مدیریت این پسماند ها از جنبه زیست محیطی بسیار مهم می‌باشد.

به طور کلی می‌توان پسماند های تولیدی واحد های صنعتی ، پالایشگاهی و پتروشیمی را به سه دسته تقسیم نمود:

۱- پسماند های تولیدی از عملیات تعمیرات اساسی ( اورهال )

۲- پسماند های صنعتی تولیدی هنگام تعمیرات در کارگاه‌ ها

۳- پسماند های صنعتی و غیرصنعتی تولیدی ناشی از فعالیت‌های روزمره کارکنان

در صنایع نفتی بیشترین میزان پسماند صنعتی تولیدی مربوط به لجن های نفتی حاصل از تعمیرات اساسی و شن و ماسه آلوده می‌باشد. وزن تقریبی این لجن ها در ایران سالانه به بیش از ۲۰،۰۰۰ تن می‌رسد. خطرناک بودن این پسماند برای محیط زیست ، موجب اهمیت بیش از پیش مدیریت و دفع صحیح آن شده است.

جمع آوری پسماند های نفتی

ترکیبات لجن نفتی

ترکیبات لجن نفتی بسیار پیچیده است و شامل مواد زیر می باشد:

 - مواد سمی مانند هیدروکربن های آروماتیک و پلی آروماتیک

- ۵۵ درصد آب

- ۹ درصد رسوبات

- ۲ درصد قیر

- ۱۰ درصد واکس

- ۲۳ درصد هیدروکربن سبک

- فلزات سنگین نظیر وانادیوم ، آهن و نیکل با غلظت بالا

این مواد، پسماند نفتی را برای محیط زیست ، آب های زیرزمینی و موجودات زنده بسیار خطرناک کرده است.

 

منشا لجن نفتی

تولید لجن نفتی در فرآیند هوادهی نفت خام و جمع آوری آن با مکنده صنعتی

لجن نفتی هم در فرآیندهای بالادستی و هم پایین دستی نفت به مقدار زیادی تولید می گردد. فرآیند های بالادستی شامل استخراج ، حمل و نقل و ذخیره سازی می باشد و فرآیند های پایین دستی شامل پالایش نفت خام . لجن نفتی در فرآیند های بالادستی از جریان لخته ای در چاه ه نفت ، رسوبات نفت خام در کف مخزن ، و ضایعات گل حفاری حاصل می‌شود. در فرایند های پایین دستی نیز منابع متعددی برای لجن نفتی وجود دارد:

- ذرات جامد در جریان لخته ای نفت

- لجن حاصل از شستشوی باندل مبدل حرارتی

- مواد باقی مانده از جدایش آب و نفت

- رسوبات چسبیده به ریل ها، کامیون‌ ها، مخازن

- لجن حاصل از واحد تصفیه (لخته سازی، جداسازی و شناورسازی یا شناورسازی با هوای محلول)

- لجن فعال مازاد در تصفیه خانه بیولوژیک

 

نفت خام پیش از آنکه در پالایشگاه به فرآورده های نفتی تبدیل شود، به طور موقت در مخازن بزرگی ذخیره سازی می‌شود. هیدروکربن های سنگین موجود در نفت خام معمولا با ذرات جامد و آب همراه است.این مخلوط نفت ، ذرات جامد و آب، در مخازن ذخیره ساز ته نشین می شود و به این رسوبات لجن نفتی اطلاق می‌گردد.

 

الزامات ایمنی و محیط زیست

جمع آوری پسماند با مکنده صنعتی

طبق ماده ۲ و ۴ دستورالعمل مدیریت اجرایی پسماند ها ملزم به تدوین برنامه سلامت ، ایمنی ، و بهداشت شاغلین هستند. با توجه به این موارد، پیمانکاران می بایست از مواجهه پرسنل با مواد خطرناک بیش از حد مجاز جلوگیری به عمل آورند. وجود این مواد در محیط های کارگاهی موجب در معرض قرار گرفتن مداوم پرسنل با مواد بوده و لازم است حتی المقدور پسماند های خطرناک از محیط عملیات جمع آوری و خارج شود.

همچنین با افزایش سطح تخریب محیط زیست ، آبهای زیرزمینی ، زمین های زراعی ، هوا و... قوانین متعددی برای کنترل آلودگی های صنعتی و زیست محیطی تدوین شده است. از جمله این قوانین می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

- قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا ( آلودگی هوا ناشی از فعالتیهای مرتبط با نفت و گاز )

- قانون توزیع عادلانه آب ( آلودگی آب ، انتقال لوله و حفاری در بستر رودخانه و نهرهای عمومی و حریم های قانونی )

- آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب ( آلودگی آب )

- قانون مدیریت پسماند ها ( پسماند های ناشی از فعالیت­های نفت و گاز )

- قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغی ( تغییر کاربری بویژه در مورد عبور خطوط انتقال و فعالیت­های اکتشاف در اراضی زراعی و باغی )

این الزامات قانونی موید اهمیت توجه به حذف پسماندهای صنعتی می باشد.

جمع آوری پسماند نفتی با مکنده صنعتی
 

جمع آوری پسماند های صنعتی

با توجه به مطالب ارائه شده، به منظور حفظ محیط زیست و صرفه های اقتصادی جمع آوری پسماند‌ ها اجتناب ناپذیر خواهد بود. تولید فراوان مواد زائد مانند لجن نفتی (ده ها هزار تن در سال) موجب شده است تا روش های جمع آوری پسماند ها در سال های مختلف توسعه پیدا کند و اینک دستگاه ها و سامانه های صنعتی پیشرفته ای نظیر مکنده های صنعتی در اختیار صنایع قرار داشته باشد.

 

مکنده های صنعتی

پسماند های نفتی یکی از گونه های خطرناک پسماند بوده و علاوه بر خطر زیست محیطی برای افرادی که با آن در تماس و مجاورت هستند نیز بسیار خطرناک است. روش سنتی جمع آوری پسماندهای نفتی استفاده از نیروی انسانی و پمپ های لجن کش است. خطرناک بودن این مواد برای کارگران، این روش را بسیار مخاطره آمیز کرده است. همچنین سرعت و کارایی پایین روش دستی و پمپ های لجن کش نیز موجب می‌شود زمان زیادی برای جمع آوری پسماندها صرف شود که همه این موارد برای این صنایع هزینه بردار است.مکنده های صنعتی مشکلات روش سنتی را برطرف کرده و با قدرت مکش بالای خود، علاوه بر ایجاد کیفیت بهتر پاکسازی محیط ، در زمان نیز صرفه جویی می نماید. همچنن عدم نیاز به تماس مستقیم پرسنل با مواد خطرناک موجب ایمنی بالای این روش شده است.

 

مکنده های صنعتی قابلیت مکش انواع مواد مایع و جامد را دارا هستند از جمله:

 - جمع آوری فاضلاب

 - جمع آوری پسماند

 - جمع آوری آب های گل آلود

 - جمع آوری مواد روغنی و چرب

 - جمع آوری رسوب و جرم های ته نشین شده

 - و...

 
جمع آوری پسماند صنعتی با مکنده کامیونی

دستگاه های مکنده و لجن­ کش شرکت منیب قابلیت مکش انواع مواد از فواصل دور را امکان­پذیر می­‌نمایند و امکان تبدیل شدن به یک مکنده مرکزی قدرتمند را نیز دارا هستند و این عمل در مدت زمان کوتاه و با سرعت بالا صورت می پذیرد.

مکنده های صنعتی سنگین مانند وکیوم لودر ها امکان ایجاد مکش بسیار قدرتمند را دار بوده و می توانند از چندین دهانه، همزمان لجن ها و پسماند ها را جمع آوری نمایند. در مخزن مرکزی، کلیه مواد جمع شده ذخیره و در مکان های مناسب و یا تصفیه خانه ها تخلیه می گردد.

امکان جمع آوری مداوم و یا دوره ای با استفاده از این دستگاه ها آنها را برای انواع صنایع بسیار مناسب نموده است. همچنین امکان جمع آوری اتوماتیک و از راه دور توسط این دستگاه، آن را یکی از بهترین انتخاب‌ها برای جمع آوری مواد خطرناک ساخته است.