انتخاب محلول شوینده مناسب برای حمام التراسونیک

۲۴ تیر ۱۳۹۸

در سال‌های اخیر با توجه به کیفیت و سرعت بی‌نظیر فراهم شده توسط دستگاه‌ التراسونیک کلینر یا حمام التراسونیک در عملیات شستشو، استفاده از این دستگاه گسترش یافته است و امروزه مدل‌های مختلف دستگاه شستشوی التراسونیک در صنایع گوناگون از صنعت ساعت‌سازی گرفته تا تولید اجزاء موتور جت مورد استفاده قرار می‌گیرند. دستیابی به نتایج مطلوب در هر عملیات در گرو انتخاب دستگاه شوینده آلتراسونیک متناسب با آن عملیات است. البته موارد مهمی دیگری نیز وجود دارد که در کنار انتخاب دستگاه مناسب باید مورد توجه قرار گیرند. یکی از مهم‌ترین این موارد نوع محلول شوینده مورد استفاده است.

نکات مهم در انتخاب محلول التراسونیک

انتخاب محلول مورد استفاده در دستگاه شستشوی التراسونیک یک فرآیند تصادفی نیست و انتخاب این محلول باید با توجه به موارد زیر صورت گیرد.

نوع آلودگی

نوع آلودگی چیست یا به عبارت دیگر چه نوع ماده‌ای قرار است با استفاده از دستگاه قطعه شوی التراسونیک از بین برود. آلودگی می‌تواند روغن، دوده، املاح و رسوبات، ضایعات جوش، ضایعات قالب، آلودگی باقیمانده روی ابزار جراحی و دندانپزشکی، رنگ قدیمی روی سطوح فلزی، ضایعات سایش و پولیش، اثر انگشت و … باشد.

ماهیت آلودگی

رفتار آلودگی پس از جدا شدن از قطعه چیست؟ بر روی سطح محلول شناور می‌شود (همانند چربی‌ها) یا در کف مخزن ته‌نشین خواهد شد (مثل تراشه فلزات)
انتخاب محلول التراسونیک متناسب با ماهیت آلودگی از دو منظر دارای اهمیت است:

1-کاهش احتمال چسبیدن آلودگی‌های شناور به قطعه هنگام خارج کردن آن از دستگاه
2- حفظ کارایی محلول شوینده برای مدت زمان طولانی‌تر

نوع قطعه تحت شستشو

جنس قطعه چیست؟

برای شستشوی قطعات آهنی، چدنی، پلاستیکی، فلزات گرانقیمت، سرامیک، شیشه، لاستیک و سطوح پولیش شده همانند آلومینیوم باید از محلول التراسونیک ویژه طراحی شده بر آنها استفاده کرد.

مراحل بعد از شستشو

مشخص شود که قطعه پس از خارج شدن از دستگاه شستشوی التراسونیک چه شرایطی دارد؟ به عنوان مثال:

تمیز است و نیاز به مرحله دیگری نیست
نیازمند آبکشی است تا محلول شوینده از روی آن پاک شود
نیازمند اعمال لایه محافظ سطحی است

آبکشی

مراحل آبکشی بعد از شستشوی التراسونیک می‌تواند شامل پاشش آب یا غوطه‌وری در مخزن التراسونیک حاوی آب باشد که معمولا این مرحله با هدف از بین بردن هر گونه پسماند باقی مانده روی قطعه هنگام خارج کردن آن از حمام صورت می‌گیرد.

معمولا برای تضمین چسبندگی خوب پوشش به سطح محصولاتی که قرار است رنگ آمیزی یا پوشش‌دهی شوند آبکشی می‌شوند. نکته مهم در این مرحله زنگ زدن است. زیرا اغلب محلول‌های التراسونیک پایه آبی هستند، مواد محافظ در برابر زنگ زدگی باید به محلول یا مخزن آبکشی اضافه شود.

انواع محلول مورد استفاده در حمام التراسونیک

برای آشنایی با انواع متفاوت محلول‌های قابل استفاده در حمام التراسونیک ابتدا باید با مفهوم PH آشنا شد. PH بصورت معیاری از غلظت یون هیدروژن تعریف می‌شود و مقیاسی از میزان اسیدی یا قلیایی بودن یک محلول ارائه می‌کند. بدین صورت که در دمای 25 درجه سانتیگراد محلول‌های دارای PH کمتر از 7 اسیدی و محلول‌های دارای PHبیش از 7 بازی یا قلیایی هستند.

اگرچه تعدادی محلول التراسونیک استثناء وجود دارد اما بطور کلی می‌توان محلول‌های مورد استفاده در دستگاه‌ قطعه شوی التراسونیک را به سه گروه اصلی تقسیم نمود:
قلیایی
اسیدی
خنثی

محلول التراسونیک اسیدی

از محلول‌های اسیدی برای از بین بردن خوردگی و رسوبات آهک، گریس، روغن، لایه‌های اکسید غیرآهنی و فلزات سبک همچنین تمیز کردن برد الکترونیک چاپی، شیشه، پلاستیک و برنج و مس مات شده استفاده می‌شود.

از محلول‌های اسیدی قوی‌تر علاوه بر موارد فوق در تمیز کردن فلزات سنگین غیرآهنی، فولاد ضدزنگ و چدن نیز استفاده می‌شود.

نکته مهم آن است که هنگام استفاده از محلول‌های اسیدی دارای PH پایین در دستگاه حمام التراسونیک با مخزن استیل باید از یک مخزن محافظ پلاستیکی استفاده کرد.

محلول التراسونیک بازی

محلول‌های التراسونیک بازی بصورت گسترده برای از بین بردن گریس، روغن، دوده، وکس، پسماند قابل احتراق و آلودگی‌های آلی از قطعات موتور، تمامی فلزات، شیشه، سرامیک، پلاستیک و لاستیک مورد استفاده قرار می‌گیرند. محلول‌های قلیایی ضعیف‌تر برای حذف روغن سبک، مواد گدازآور، گرد و غبار، گریس و اثر انگشت از روی بردهای الکترونیک چاپی، قطعات الکترونیکی و اپتیکی توسط دستگاه شستشوی التراسونیک مناسب می‌‌باشند.

محلول‌‌های التراسونیک حاوی آمونیاک در حذف ضایعات سایش، پولیش و مواد جلادهی، گریس و روغن از روی فلزات غیرآهنی، سنگ‌های گرانقیمت، برنج و مس عملکرد مناسب نشان می‌دهند و وجود آمونیاک باعث بر جای گذاشتن درخشش ملایم بر سطح قطعات برنج یا مس می‌شود.

محلول التراسونیک خنثی

استفاده از محلول‌های خنثی در دستگاه‌ قطعه شوی التراسونیک برای عملیات شستشوی ملایم بر روی قطعات حساس و از بین بردن آلودگی‌هایی نظیر روغن، گریس، مواد پولیش و سایش، گرد و غبار و اثر انگشت توصیه می‌شود.

کاربردهای دیگر محلول‌های خنثی در شستشوی سرامیک‌ها، جواهرات و فلزات گرانقیمت است. همچنین این نوع محلول‌ها برای شستشوی سطوح فلزی شامل آلیاژهای فلزی سبک و آلومینیوم و سطوح مینرالی، سرامیکی و شیشه‌ای مناسب می‌باشند.

استفاده از حلال‌های فرار در حمام التراسونیک

در برخی موارد بسیار ویژه، استفاده از یک حلال فرار همانند الکل، آستون یا تولوئن در عملیات شستشوی اولتراسونیک توصیه می‌شود. بعنوان مثال ایزوپروپیل الکل در شستشوی و آستون برای چربی زدایی و تمیز کردن ابزار پزشکی و ایمپلنت‌های جراحی عالی هستند زیرا این نوع حلال‌های هیچگونه پسماندی بر روی قطعات باقی نمی‎گذارند. اما باید توجه نمود که اینگونه حلال‌ها بخار خطرناک ایجاد می‌کنند و در صورت در نیاز باید از دستگاه شستشوی التراسونیک ضدانفجار در محیطی بدون خطر جرقی زنی ناشی از سیستم‌های الکتریکی استفاده کرد.

دیدگاه کاربران

نام (الزامی):
ایمیل:
ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد
وب سایت:
نظر شما: